0552 468 2 864             0552 468 2 864

Her öğrencinin ve velisinin bu yazıyı sonuna kadar okumasını, yapılan çıkarımların nasıl elde edildiğini anlamasını öneriyorum. Eğer buradaki analizler sizin durumunuza cevap olmuyorsa buradaki yöntemden faydalanarak sonuca ulaşabilirsiniz. Unutmayın, bunlar sadece öneri niteliğindedir. Analizleri sizlerden gelen 150 civarında sınav sonuç belgesini esas alarak hazırlamaya çalıştım.

Bu sene tercih yaparken aralıkları biraz açmakta fayda olduğunu düşünüyorum. Ön görülen kaymaların dışında bir de belirsizlikler olacaktır. Birçok öğrencinin tercih hatası yapacağını ön görebilmek hiç de zor değil.

Sizler için hazırladığım ve bir öneri niteliği taşıyan tercih aralıklarını vererek başlayalım.

SAY öğrencileri için tercih önerileri

Tablo 1: SAY öğrencilerinin önündeki tahmini EA öğrencisi sayısı ve tavsiye edilen tercih aralığı

SAY Sıralaması (bin)Önündeki EA  (bin)Tercih En Düşük  (bin)Tercih En Yüksek  (bin)
400,32060
801,25595
1002,570120
1301590140
14518100160
17025130200
19040135220
22555140240
315110185330
350130200360

SAY öğrencileri özellikle sıralamalar yükseldikçe tercih aralıklarını biraz açmalıdırlar. Eğer yerleşmek istiyorsanız 24 tercihinizi biraz geniş bir bantta kullanmak faydalı olacaktır. Yerleşme ihtimalinizin en yüksek olduğu bölümler önünüzdeki EA öğrencilerini çıkardıktan sonra elinizde kalan sayıya benzeyecektir. Örneğin 40 bin sıralaması olan bir öğrencinin 35-45 bin bandından bir yere yerleşmesi oldukça olasıdır.

İnternette dolaşan hatalı bilgilerden en çok etkilenen SAY sıralamaları olabilir. Buraya özellikle dikkat etmek gerekiyor.

EA öğrencileri için tercih önerileri

Tablo 2: EA öğrencilerinin önündeki tahmini SAY öğrencisi sayısı ve tavsiye edilen tercih aralığı

EA Sıralaması  (bin)Önündeki SAY  (bin)Tercih En Düşük  (bin)Tercih En Yüksek  (bin)
71,2310
102,8412
154,5716
2010822
2512927
30141232
40191842
50232152
60302563
70352875
80403385
90453895
1005043105
1206050125
1407060145
1608070165
1808580185
2009590205
240110110245
300130150305
350150180355
400190190405

Değişimin en yüksek olacağı alan şüphesiz EA olacaktır. SAY öğrencilerinin EA puanlarının hesaplanması bu sene ciddi değişikliklere yol açmıştır. SÖZ öğrencilerinin EA puanlarının hesaplanması, EA öğrencilerini SAY’da olduğu kadar etkilemediği için buraya dahil etmedim. Fakat tercih aralıklarını belirlerken buradaki belirsizliği de göz önüne alarak aralıkları genişlettim. Yerleşme ihtimalinizin en yüksek olduğu bölümler önünüzdeki SAY öğrencilerini çıkardıktan sonra elinizde kalan sayıya benzeyecektir. Örneğin 10 bin sıralaması olan bir öğrencinin 7-8 bin bandındaki bir bölüme yerleşmesi ihtimali oldukça yüksek.

Diğer taraftan daha önce de belirttiğim gibi, tercih hatalarının da bu sene ciddi etkileri olacaktır.

SÖZ öğrencileri için tercih önerileri

Tablo 3: SÖZ öğrencilerinin önündeki tahmini EA öğrencisi sayısı ve tavsiye edilen tercih aralığı

SÖZ Sıralaması  (bin)Önündeki EA  (bin)Tercih En Düşük  (bin)Tercih En Yüksek  (bin)
1,4003
302,51545
60252570
90364595
1605090165
20080100210
300150120320

SÖZ öğrencileri için de belirsizlikler yüksek sıralamalara çıkıldıkça artıyor. Bu yüzden özellikle 100 binin gerisinde olan öğrencilerin tercih aralıklarını geniş tutmalarında fayda olduğu kanaatindeyim.

Yerleştirme sonuçları bu sene neden değişecek?

Bu sene iki önemli değişikliğin yerleştirme sonuçlarını etkileyeceğinden bahsedebiliriz.

  1. Bir öğrencinin birden fazla alandaki puanının hesaplanması
  2. Puan türlerinin birleştirilmesi

Bu iki değişikliğin olası sonuçlarını incelemek için bazı verileri esas alabiliriz.

Bir öğrencinin birden fazla alandaki puanının hesaplanması ne gibi sonuçlara yol açabilir?

Sıralamalardaki en büyük değişikliği yaratan faktör bu oldu. Şimdi hemen verileri inceleyelim.

EA öğrencilerinin önünde ne kadar SAY öğrencisi var?

Tablo 4: Türk Dili ve Edebiyatı – Sosyal Bilimler – 1 testinden soru işaretlememiş SAY öğrencilerinin EA sıralamaları

SAY (bin)EA (bin)
1,26,8
29,3
2,410,7
2,911
311
3,510,4
4,513
4,816
617
1121
1122
11,622
1230
1415
1526
1541
1542
1652
1732
1734
1846
2044,6
2249
2339
2352
2454
2470
2547
2642
2758
2868
3456
3679
37102
SAY (bin)EA (bin)
3864
3996
4043
4065
4092
41,580,5
4355
4453
4461
4777
4778
4867
50144
52127
5790
57,5146
63112
74125
78182
79150
90,5212
91,5144
96228
108194
151354
154408
166563
175498
239477
245506
253552
261493
267607
281577

Tablo 4’teki öğrencilerin sonuçlarına bakarak EA öğrencilerinin önünde ne kadar SAY öğrencisi olduğunu bulabiliriz. Elbette sıralaması EA’da iyi olan bir SAY öğrencisi, EA alanından tercihte bulunabilir. Fakat bu öğrencinin SAY sıralaması çok daha iyi olacağı için bu olasılığın düşük olduğu söylebilir. Örneği tablodaki SAY sıralaması 91,5 bin olan bir öğrencinin EA sıralaması 144 bin olduğu için SAY’dan tercih yapma olasılığının çok daha yüksek olduğu düşünülebilir.

Bu tabloda yer almayan Türk Dili ve Edebiyatı – Sosyal Bilimler – 1 testinden soru işaretlemiş SAY öğrencilerinin olduğu da unutulmamalıdır. Sınavda artan sürede bu alandan da işaretleme yapan SAY öğrencilerinin EA sıralamalarının çok daha iyi olduğu elimizdeki sonuçlarda görülmektedir. Elimizdeki verilerle bu öğrencilerin sayısını kestirebilmek ise pek mümkün değil.

SAY öğrencilerinin önünde ne kadar EA öğrencisi var?

Tablo 5: AYT Fen Bilimleri ve Sosyal Bilimler – 2 testlerinden soru işaretlememiş EA öğrencilerinin SAY ve SÖZ sıralamaları

EA (bin)SAY (bin)SÖZ (bin)
0,001391,4
1,28322,6
2,410436
2,810128,3
8,7129
13143119
13143119
17128165
17145
2015291,5
2117553,5
2112973
23167
2714690
3422576
37184105
EA (bin)SAY (bin)SÖZ (bin)
37203
40190164
42195133
45219102
4621259
48193157
53198229
58229197
63224
79230203
83318
101309160
128336
154313386
155387233
175327
241409362

Bu tabloda Sosyal Bilimler – 2 testlerinden işaretleme yapan EA öğrencilerinin SÖZ sıralamaları boş bırakılmıştır.

Tablo 5’e baktığımızdan ilk 100 bin SAY öğrencisinin önünde yaklaşık olarak 3 bin EA öğrencisi olduğunu söyleyebiliriz. Bu birçok öğrencinin beklediğinin altında bir rakam. Sıralamalar geriledikçe SAY ve EA öğrencilerinin aralarındaki farklar da kapandığı için daha fazla EA öğrencisinin SAY öğrencilerinin önüne geçtiğini söyleyebiliriz. Örneğin SAY’da 200 bin civarına geldiğimizde önümüzdeki EA öğrencisi sayısı 40 bini aşıyor.

Puan türlerinin birleştirilmesi ne gibi sonuçlara yol açabilir?

Bu konu hakkında fikir sahibi olabilmek için 2009 ve 2010 yerleştirme sonuçları kıyaslanabilir. Peki neden? Çünkü 2009’da tek olan puan türleri, 2010’da bölünmüştü ve şimdi yine 2018’de birleştirildi. 2009’dan 2010’a geçerken gözlemlediklerimizin tersinin 2017’den 2018’e geçerken ortaya çıkması en kuvvetli olasılık.

Önce kaynaklarımızı sunalım:

2009: http://www.osym.gov.tr/Eklenti/4193,bolum1lisanspdf.pdf?0
2010: http://www.osym.gov.tr/Eklenti/4389,bolum1lisanspdf.pdf?0

Önemli uyarı: Birçok öğrenci bana 2009 ve 2010 tercih kılavuzlarını referans aldıklarını söylediler. Tercih kılavuzları bir önceki senenin verisine göre hazırlanır, bu da hatalara yol açıyor. Bizim o senenin yerleştirme sıralamalarına bakmamız gerekiyor. Ayrıca o tarihlerden bugüne yeni açılmış olan üniversitelerin, bölümlerin ve yükselen kontenjanların da bugünkü sıralamalara etki edeceğini gözden kaçırmamak gerek.

Hemen bazı sonuçları inceleyelim.

Bölüm20092010
ODTÜ Makine Mühendisliği6.5008.160
Selçuk Ü. İnşaat Mühendisliği 1. Öğr51.00055.700
Süleyman D. Ü. İnşaat Mühendisliği71.50077.700
İTÜ Bilgisayar Mühendisliği6.9309.360
Boğaziçi Ü. İnşaat Mühendisliği6.5507.140
Boğaziçi Ü. Kimya Mühendisliği8.9709.380
Yıldız T. Ü. Metalurji Malzeme
Mühendisliği
39.20039.800
Yıldız T. Ü. Makine Mühendisliği23.30024.000
Yıldız T. Ü. Mimarlık18.80018.700
Yıldız T. Ü. Harita Mühendisliği51.40054.800
Yıldız T. Ü. Bilgisayar Mühendisliği15.00016.400
Yıldız T. Ü. İnşaat Mühendisliği22.60022.900
KTÜ Bilgisayar Mühendisliği 1. Öğ30.10038.200
KTÜ Makine Mühendisliği61.00072.000
KTÜ E. E. Mühendisliği36.80042.500
KTÜ Harita Mühendisliği86.20090.500
KTÜ Metalurji Malzeme Mühendisliği90.400103.000
Anadolu Üniversitesi Bilgisayar
Mühendisliği
21.70027.800
Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği35.00037.300
Anadolu Üniversitesi Mimarlık24.20023.900
Anadolu Üniversitesi Kimya Mühendisliği54.10063.600
Cerrahpaşa Tıp Türkçe2.4002.110
Ege Üniversitesi Diş Hekimliği11.50011.400
Adnan Menderes Ü. Tıp8.0707.640
Çukurova Ü. Tıp4.9004.760
İTÜ İnşaat18.00018.300
Celal Bayar Ü. Tıp7.5006.740
Cumhuriyet Ü. Tıp10.2009.790
Dokuz Eylül Ü. Tıp3.8703.540
Erciyes Ü. Tıp7.4906.600
Erzincan Ü. Tıp10.40010.100
Osmangazi Ü. Tıp5.0504.520
Fırat Ü. Tıp10.1009.580

Tablonun genelini incelediğimizde özellikle düşük sıralamadan alan bölümler için ciddi farklılıkların olduğunu söylemek zor. Tıp fakültelerinin sıralamalarında ilerlemeler yaşanırken mühendisliklerde gerilemeler olmuş. Yüksek sıralamalara çıkıldıkça ise farklılıkların artabildiği gözlemleniyor. Tıp fakültelerindeki bu bir yıllık düşüşte tıplara olan yönelimin de bir miktar etkili olabileceği düşünülebilir.

Diğer taraftan 2010 yılında elindeki MF-3 sıralaması MF-4 sıralamasından daha iyi olan bazı öğrenciler tercihlerini tıptan yana değiştirmiş olabilir. 2017’den 2018’e geçerken de buradaki değişikliklerin tam tersinin yaşanması olasılık dahilinde. Tabi sıralamalar yükseldikçe birçok faktörün de etkisiyle sonuçlar farklılık gösterebilir.

Sorular – Cevaplar

Tercih yaparken puan mı, sıralama mı yoksa yüzdelik dilim mi önemlidir?

Kesinlikle sıralamalar önemlidir. Puan, sırlamaların elde edilmesinde kullanılmakta; yüzdelik dilim ise başarı sıranızın sizinle aynı alandaki öğrenci sayısına oranını göstermektedir. Sıralmanız 40.000 ise, ÖSYM sizden önce 39.999 öğrenciyi yerleştirir ve yerleşme sırası size gelir.

SAY öğrencileri sıralamalarını bir sayı ile çarpmalı mı?

Bunu kesinlikle doğru bulmuyorum. Siz 20 bin sıralama yaptıysanız sizden önceki 19.999 öğrenci yerleşmeden size sıra gelmez. Kendinizi 12 bininci gibi düşünemezsiniz. Sizden önce 20 bin insan var. Onlar sizin önünüzdeki kontenjanları dolduracaklar.