Elektrik Yüklü Bir Cisim Nötr ve Yalıtkan Bir Cismi Nasıl Çeker?

Elektrik yüklü iki cismin arasında Coulomb kuvveti oluşur ve bu iki cisim birbirini çeker ya da iter. Yüklü cisimler nötr cisimleri de Coulomb kuvvetiyle çekebilir. Bu durumu anlayabilmek için önce iletken sonra da yalıtkan nötr cisimler üzerinden inceleyeceğiz.

Nötr ve iletken bir cisme elektriksel kuvvetler nasıl etki eder?

Coulomb kuvvetini yüklü bir cisim ve iletken nötr bir cisim arasında da görebiliriz. Yüklü cismin oluşturduğu elektrik alan, iletken nötr cismin üzerindeki serbest yüklerin zıt uçlara çekilmesini sağlar. Bu durumda zıt cins yükler arasındaki mesafe kısalırken aynı cins yükler birbirinden uzaklaşır. Böylece zıt cins yükler arasındaki çekme kuvveti, aynı cins yükler arasındaki itme kuvvetine baskın gelir. Sonuç olarak iki cisim arasında net bir çekme kuvveti oluşur.

Nötr ve yalıtkan bir cisme elektriksel kuvvetler nasıl etki eder?

Yalıtkan bir cisimde yükler, iletkenlerdeki gibi cismin bir ucundan diğerine serbestçe hareket edemez. Ancak yüklü cismin oluşturduğu elektrik alan, yalıtkanı oluşturan atom ve moleküllerin içindeki yük dağılımını kaydırır: her bir atomun zıt cins yükü yüklü cisme bakan tarafa, aynı cins yükü uzak tarafa doğru yer değiştirir. Buna kutuplanma diyoruz. Cismin toplam yükü değişmez, yine nötrdür; yalnızca yükler cismin iki yüzeyi arasında ayrışır.

Kutuplanma durumu gerçekleştiğinde, yükler arasındaki mesafe farklarından kaynaklı, yüklü cisim ve nötr yalıtkan cisim arasında net bir çekme kuvveti oluşur.

Örneklerle iletken olmayan cisimlerin yüklü cisimler tarafından çekilmesi

Plastik bir tarağı saçınıza bir süre sürttüğümüzde tarak negatif elektrik yüküyle yüklenir. Daha sonra tarağı nötr kâğıt parçalarına yaklaştırdığımızda tarağın bu kâğıt parçalarını çektiğini gözlemleriz.

Konuyla ilgili örnek sorular