2027 YKS Puan Hesaplama ve Sıralama Hesaplama (TYT – AYT – YDT)

YKS puanı nasıl hesaplanır?

YKS puanı iki parçadan oluşur: testlerden yaptığın netlerin katkısı ve diploma notundan gelen OBP katkısı. Her testin puana etkisi farklıdır; bu etkiyi belirleyen sayıya katsayı denir ve ÖSYM her yıl sınavdan sonra o yılın verisine göre yeniden belirler.

puan = taban puan + Σ (ders katsayısı × ders neti) + OBP katkısı

Taban puan, hiç net yapmayan bir adayın bile aldığı sabit değerdir. Üzerine her dersin neti, o dersin katsayısıyla çarpılarak eklenir. Yukarıdaki hesaplayıcı bu işlemi güncel katsayılarla otomatik yapar — net girmene bile gerek yok, doğru ve yanlış sayılarını gir yeter.

Baraj: puan türü ne zaman hesaplanmaz?

Bir puan türünün hesaplanabilmesi için, onu oluşturan iki testten en az birinde 0,5 net barajının aşılması gerekir. İkisi de altında kalırsa o puan türü düşük çıkmaz — hiç hesaplanmaz. TYT için Türkçe veya Temel Matematik, SAY için AYT Matematik veya Fen Bilimleri, EA için AYT Matematik veya Edebiyat–Sosyal Bilimler-1, SÖZ için Edebiyat–Sosyal Bilimler-1 veya Sosyal Bilimler-2, DİL için ise YDT testi bu barajı belirler.

Net hesaplama nasıl yapılır?

YKS'de her 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Net, doğru sayısından yanlışların dörtte birinin çıkarılmasıyla bulunur:

net = doğru sayısı − (yanlış sayısı ÷ 4)

Örnek: TYT Matematik testinde 30 doğru, 8 yanlış yapan bir adayın neti 30 − (8 ÷ 4) = 28'dir. Boş bıraktığın sorular neti etkilemez; bu yüzden emin olmadığın soruyu boş bırakmak, rastgele işaretlemekten daha güvenlidir.

Net kesirli çıkabilir ve yuvarlanmaz — 30 doğru 5 yanlış 28,75 net demektir. Hesaplayıcıya doğru ve yanlış sayılarını girdiğinde netleri senin için hesaplar, ayrıca elle net hesaplaman gerekmez.

2026'da 1 net kaç puan getiriyor?

Aşağıdaki grafik, her puan türü için bir dersten yapılan 1 netin puana kaç puan eklediğini gösterir; dersler en değerliden en azına doğru sıralı. Sayılar hesaplayıcının kullandığı verilerin ta kendisidir ve 2019'a kadar geri gidebilirsin. Katsayısı olmayan dersler o puan türüne hiç girmez.

Grafiğe bakarken şunu görmek önemli: aynı ders, farklı puan türlerinde farklı değerdedir. Örneğin TYT Matematik neti TYT puanında en yüksek katkılı derslerden biriyken, bir AYT puan türünde katkısı belirgin şekilde düşer.

TYT puan hesaplama

TYT tek oturumdur ve 120 sorudan oluşur: Türkçe 40, Sosyal Bilimler 20, Temel Matematik 40, Fen Bilimleri 20. Dört testin neti de TYT puanına girer.

TYT puanı yalnız TYT testlerinden hesaplanır — AYT netlerinin TYT puanına etkisi yoktur. Ama tersi geçerli değildir: TYT netleri bütün AYT puan türlerine de girer.Bu yüzden TYT'de yapılan bir net, hem TYT puanını hem SAY, EA, SÖZ ve DİL puanını birden yükseltir. Sadece TYT'ye giren adaylar yalnızca TYT puanıyla yerleşebilecekleri programları tercih edebilir.

TYT puanını hesaplamak için yukarıdaki hesaplayıcıda TYT sekmesindeki dört testin doğru ve yanlış sayılarını girmen yeterli; sonuç anında, tahmini sıralamasıyla birlikte çıkar.

Sayısal (SAY) puan hesaplama

SAY puanı, TYT'nin dört testi ile AYT'nin Matematik (40), Fizik (14), Kimya (13) ve Biyoloji (13) testlerinden hesaplanır. Tıp, mühendislik, diş hekimliği, eczacılık gibi programlar bu puan türünü kullanır.

AYT Matematik, SAY puanında katsayısı en yüksek derstir; fen derslerinin katsayıları birbirine yakındır. Yukarıdaki tablodan hangi dersten yapılan bir netin puana ne kadar eklendiğini karşılaştırabilir, çalışma önceliğini buna göre belirleyebilirsin.

Eşit Ağırlık (EA) puan hesaplama

EA puanı, TYT testleri ile AYT'nin Matematik (40), Türk Dili ve Edebiyatı (24), Tarih-1 (10) ve Coğrafya-1 (6) testlerinden hesaplanır. Hukuk, psikoloji, işletme, iktisat gibi programlar bu puan türünü kullanır.

EA'da Matematik ve Edebiyat katsayıları birbirine yakındır; bu ikisi puanın omurgasını oluşturur. Tarih-1 ve Coğrafya-1 soru sayısı az olduğu için toplam katkıları sınırlıdır, ama net başına katkıları yüksektir — az soruluk testlerde yapılan her net değerlidir.

Sözel (SÖZ) puan hesaplama

SÖZ puanı, TYT testleri ile AYT'nin Türk Dili ve Edebiyatı (24), Tarih-1 (10), Coğrafya-1 (6), Tarih-2 (11), Coğrafya-2 (11), Felsefe Grubu (12) ve DKAB / İlave Felsefe (6) testlerinden hesaplanır.

SÖZ, en çok testin girdiği puan türüdür. Soru sayısı az olan testlerin net başına katkısı yüksektir — Felsefe Grubu bunun en belirgin örneğidir. Bu, az soruluk testleri ihmal etmenin SÖZ puanında pahalıya mal olduğu anlamına gelir.

Dil (DİL) puan hesaplama

DİL puanı, TYT testleri ile YDT'nin 80 sorusundan hesaplanır. Mütercim-tercümanlık, İngilizce öğretmenliği ve yabancı dille eğitim veren programlar bu puan türünü kullanır.

Tek bir AYT testi olduğu için DİL puanında YDT neti belirleyicidir; net başına katkısı diğer puan türlerindeki AYT derslerinden yüksektir. Yine de TYT netleri DİL puanına da girer, dolayısıyla TYT ihmal edilemez.

Sıralama hesaplama nasıl çalışıyor?

Puanın tek başına bir şey söylemez; asıl önemli olan o puanla kaçıncı sırada olduğundur. Hesaplayıcı, tahmini sıralamanı ÖSYM'nin yayımladığı gerçek puan–sıralama dağılımları üzerinden hesaplar: puanın, o yılın resmi dağılımında hangi aralığa düştüğüne bakılır ve iki komşu değer arasında orantılanır.

Bu yüzden sonuç uydurma bir tahmin değil, gerçek veriye dayanan bir karşılıktır. Yine de tahmindir: her yılın sınav zorluğu ve aday sayısı farklı olduğu için gelecek sınavın dağılımı birebir aynı olmaz. Farklı yılların katsayılarıyla hesaplayıp sonuçları karşılaştırman, hedefin için güvenilir bir aralık verir.

Hesaplayıcı sıralamayı iki türlü gösterir: yalnız sınav puanına göre (OBP hariç) ve diploma notu eklenmiş hâliyle. İkisi arasındaki fark, diploma notunun sıralamana ne kadar etki ettiğini doğrudan gösterir.

OBP ve diploma notunun etkisi

Diploma notun 5 ile çarpılarak Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP)'na çevrilir; en fazla 500 olabilir. OBP, 0,12katsayısıyla puanına eklenir. Yani 85 diploma notu olan bir adayın OBP'si 425, puanına katkısı 51 puandır.

OBP katkısı = diploma notu × 5 × 0,12

Bir önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleştiysen bu katsayı yarıya (0,06) düşer— yani aynı diploma notu bu kez 25,5 puan getirir. Hesaplayıcıdaki "önceki sene yerleştim" kutucuğunu işaretlemen bu farkı anında gösterir. Kırık OBP'nin sıralamaya etkisini ayrıntılı olarak OBP'nin sıralamaya etkisi yazısında anlattık.

Bir netin puanı neden her yıl değişir?

Aynı ders, aynı net, farklı yıl — ama puan farklı. Bu, hesaplamada bir hata olduğu anlamına gelmez. Katsayılar sınavdan önce değil, sonra belirlenir: ÖSYM o yıl adayların o testte nasıl bir dağılım gösterdiğine bakar ve katsayıyı buna göre hesaplar.

Bunun pratik sonucu şu: bir testte herkes iyiyse o testin net başına değeri düşer, herkes kötüyse yükselir. Zor geçen bir testte yapılan net, kolay geçen bir testte yapılan netten daha değerlidir — çünkü seni kalabalıktan daha çok ayırır. Adayların puanları birbirine ne kadar yakın toplanmışsa (dağılım ne kadar darsa), o testten alınan bir netin ayırt ediciliği o kadar azalır.

"Standart sapma hesabı" diye konuşulan şey budur: puanı belirleyen, ham doğru sayın değil, senin o testteki performansının diğer adaylara göre nerede durduğudur. Bu yüzden geçmiş yılların katsayılarıyla yapılan hesaplama bir tahmindir; gireceğin sınavın katsayıları ancak sınavdan sonra belli olur. Hesaplayıcıda birden fazla yılın katsayısıyla hesaplayıp sonuçları karşılaştırman, bu belirsizliğin sana ne kadar oynadığını gösterir.

Deneme çözdükten sonra ne yapmalı?

Deneme sonucunu yalnız net olarak okumak yanıltıcıdır. 75 net iyi mi kötü mü? Tek başına cevabı yok — hangi derslerden geldiğine bağlı. Aynı 75 net, dersler arasında farklı dağıldığında farklı puan ve farklı sıralama verir, çünkü her dersin katsayısı farklıdır.

Doğru okuma şöyle: denemeni bitirir bitirmez netlerini buraya gir ve sıralamana bak. Sıralama, netin aksine hedefinle doğrudan karşılaştırılabilir bir sayıdır — girmek istediğin bölümün geçen yılki taban sıralamasıyla yan yana koyabilirsin.

İkinci adım, hangi dersin puanını en çok yükselteceğini görmek. Yukarıdaki net başına puan tablosunda kendi puan türüne bak: katsayısı yüksek bir derste 5 net kazanmak, katsayısı düşük bir derste 5 net kazanmaktan belirgin şekilde daha çok puan getirir. Çalışma vaktini buna göre bölüştürmek, aynı emekle daha iyi bir sıralama demektir.

Üye olursan her hesaplamanı kaydedebilir, denemeden denemeye sıralamandaki değişimi tek yerden takip edebilirsin. Hesaplama yapmak için üyelik gerekmez; kayıt yalnızca geçmişini saklamak içindir.